بزرگان موسيقی ايرانی

مردان موسیقی سنتی ايران

استاد غلامحسین بنان:

 

 

باز ای الههء ناز با دل من بساز                 کین غم جانگداز برود زدلم

گر دل من نیاسود از گناه تو بود                 بیا  تا ز  سر  گنهت  گذرم

باز میکنم دست یاری به سویت دراز           بیا تا غم خود را با رازو نیاز ز خاطر ببرم

آنکه او به غمت دل بندد چون من کیست     ناز تو بیش از این بهر چیست

تو الههء نازی در بزمم بنشین                   من تو را وفا دام بیا که جز این نباشد هنرم

 

 

در اردیبهشت ماه سال 1290 خورشیدی در تهران خیابان زرگنده (قلهک) در خانواده یی متعین و صاحب جا به دنیا آمد.پدرش کریم خان بنان الدولهء نوری و مادرش دختر شاهزاده محمد تقی میرزا رکنی(رکن الدوله) برادر ناصر الدین شاه یا پسر محمد شاه قاجار بوده.از شش سالگی بنا به توصیهء استاد نی داود به خوانندگی و نوازندگی ارگ و پیانو پرداخت و در این راه از راهنمایی های مادرش که پیانو را بسیار خوب می نواخت بهره ها گرفت.اولین استاد او پدرش بود و دومین استاد مرحوم میرزا طاهر ضیاء ذاکرین رثایی و سومین استاد مرحوم ناصر سیف بوده اند.

بنان در سال 1321 خوانندگی در رادیو را آغاز کرد در آن زمان شاد روان روح اله خالقی مسولیت موسیقی رادیو را بر عهده داشت،روزی که بنان با عبدالعلی وزیری جهت امتحان به رادیو میرود در دفتر روح اله خالقی ،ابو الحسن صبا هم نشسته بوده،از بنان می خواهند که برای ایشان قطعه یی بخواند و او درآمد سه گاه را آغاز میکند و صبا با او شروع به نواختن ویلن می کند.هنوز درآمد تمام نشده بود که خالقی به صبا میگوید شما ویلن زدن را قطع کنیدو به بنان اشاره میکند گوشهء حصار را بخواند.و بنان بدون اندکی مکث با چنان مهارت و استادی درآمد حصار را می خواند و به سه گاه فرود می آید که خالقی بی اختیار برخاسته و او را در آغوش گرفته و می بوسد و آیندهء وی را در هنر آواز درخشان پیش بینی میکند.

صدای بنان بسیار لطیف و شیرین ،زیبا و خوش آهنگ است،کوتاه می خواند ولی در همین کوتاهی ذوق و هنر بسیار نهفته است،غلت ها و تحریر های او چون رشتهء مروارید غلطانی ،به هم پیوسته و مانند آب روان است.من(روح اله خالقی) از صدای او مسحور میشوم،لذتی بی پایان می برم که فوق آن متصور نیست، تصور نمیکنم خواننده ای به ذوق و لطف و استعداد در قدیم داشته باشیم،و به این زودی ها پیدا کنیم... بنان در موسیقی ما از گوهر گرانبها هم گرانبها تر است.

از سال 1321 صدای غلام حسین بنان ، همراه با همکاری عده ای از هنرمندان دیگر از رادیو تهران به گوش مردم ایران رسید و دیری نگذشت که نام بنان زبانزد همه شد و شیفتگان فراوانی در سراسر کشور پیدا کرد.خالقی او را در ارکستر انجمن موسیقی شرکت داد و با ارکستر شماره یک نیز همکاری را شروع کرد و از بدو شروع برنامهء همیشه جاوید ((گلهای جاویدان)) بنا به دعوت استاد ارجمند داود پرنیا همکاری داشت.بنان در طول فعالیت هنری خود ،حدود 450 آهنگ را اجرا کرد و آنچه که امتیاز مسلم صدای او را پدید می آورد ، زیر و بم ها و تحریرات صدای او است که مخصوص به خودش می باشد.بنان نه تنها در آواز قدیمی و کلاسیک ایران استاد بود ،بلکه در نغمات جدید و مدرن ایران نیز تسلط کامل داشت.تصنیف زیبا و روح پرور ((اله ناز)) او بهترین معرف این ادعا می باشد.

استاد بنان به سال 1315 خورشیدی به سمت بایگان در ادارهء کل کشاورزی استخدام شد و بعد از چندب به شرکت ایران بار که مرکز آن در اهواز بود منتقل کشت.پس از چند سال به معاونت آن اداره منصوب گردید.در سال 1321 به تهران آمد و بنا به پیشنهاد مرحوم فرخ که وزیر خواربار بوده،به سمت منشی مخصوص وزیر به کار پرداخت.بعد از تغیر کابینه ،به ادارهء کل غله و نان منتقل شد و چندی کفالت ادارهء دفتر و کارگزینی و مدتی هم مسولیت تحویل کوپن نان تهران را بر عهده داشت.در سال 1332 به پیشنهاد شادروان خالقی به ادارهء کل هنرهای زیبای کشور منتقل شد و به سمت استاد آواز هنرستان موسیقی ملی به کار مشغول گردید و در سال 1334 رئیس شورای موسیقی رادیو شد.

 

استاد بنان مدت ها بود که به ناراحتی جهاز هاضمه مبتلا شده بود از طرف دیگر حنجره اش نیز آمادگی بیان نیاز های درونیش را نداشت و به همین دلیل اندک اندک از خواندن اجتناب ورزید و از صحنهء هنر کناره کشید و دیگر حدود بیست سال آخر عمر را تقریباً فعالیت چشم گیری نداشت و روز به روز ناراحتی جهاز هاضمه او را بیشتر رنجور میکرد و متـأ سفانه کوشش های پزشکان و خاصه مراقبت ها و از خود گذشتگی های پری بنان همسر وفادار و مهربانش هم مؤثر نیفتاد و سر انجام در ساعت 7 بعد از ظهر پنجشنبه هشتم اسفند ماه سال 1364 خورشیدی در بیمارستان ایرانمهر قلهک جهان را بدرود گفت.

روانش شاد باد. http://www.sorood.com/admin/report.asp

  
نویسنده : سعید ; ساعت ۳:۱۸ ‎ب.ظ روز یکشنبه ٩ اردیبهشت ،۱۳۸٦